Więźba dachowa to nic innego jak stelaż dachu, dzięki któremu możliwe jest przenoszenie obciążeń działających na pokrycie dachowe na ściany nośne budynku. Kluczowym elementem tej konstrukcji są wiązary dachowe. Chociaż na rynku dostępne są również modele stalowe i żelbetowe, właściciele domków jednorodzinnych najczęściej decydują się na stosowanie wiązarów drewnianych. Używane w tym celu drewno musi być nie tylko wytrzymałe, ale również odpowiednio wysuszone — wilgotność materiału nie może przekraczać 20%. Oprócz tego konieczne jest zabezpieczenie drewna przed ogniem oraz szkodliwymi czynnikami biologicznymi, takimi jak grzyby, pleśń czy owady. Jakość wiązarów dachowych bezpośrednio wpływa na trwałość i bezpieczeństwo całej konstrukcji dachu budowli.
Zalety stosowania prefabrykowanych wiązarów dachowych
W przypadku montowania struktury dachu za pomocą wiązarów dachowych http://www.wiazary-kratowe.pl/galeria/ można zaoszczędzić bardzo dużo czasu, stosując elementy prefabrykowane. Montaż zajmuje zaledwie 2 dni, podczas gdy własnoręczne składanie więźby dachowej z pojedynczych belek drewnianych pochłania nawet kilka tygodni. To ogromna różnica, szczególnie istotna przy napiętych harmonogramach budowy.
W przypadku wiązarów dachowych produkowanych fabrycznie można liczyć na znacznie wyższą jakość poszczególnych elementów. Zaopatrując się w produkty u renomowanego producenta, mamy gwarancję, że wiązary zostaną wykonane z właściwego gatunku drewna, spełniającego wszystkie normy budowlane. Nie ma potrzeby dodatkowego docinania materiału na placu budowy — zamówione wiązary dachowe są precyzyjnie przygotowane tak, aby idealnie pasowały do miejsca montażu. Maszyny używane do produkcji tych elementów pozwalają zminimalizować ilość drewnianych odpadów, co jest korzystne zarówno ekonomicznie, jak i ekologicznie.
Prefabrykowane wiązary dachowe dostępne są w rozmaitych rozmiarach i kształtach, dzięki czemu bez problemu można zamówić takie, które będą w pełni spełniały indywidualne wymagania projektowe. Do głównych zalet prefabrykacji należą:
- znaczne skrócenie czasu montażu — nawet do 2 dni roboczych
- wysoka precyzja wykonania i powtarzalność wymiarów
- gwarancja użycia odpowiednio wysuszonego i zabezpieczonego drewna
- brak konieczności docinania elementów na placu budowy
- minimalizacja odpadów drewnianych dzięki maszynowemu cięciu
- szeroki wybór rozmiarów, kształtów i konfiguracji konstrukcyjnych
- możliwość dostosowania do indywidualnego projektu architektonicznego
Pozostałe elementy więźby dachowej
Oprócz wiązarów dachowych potrzebne są inne elementy, aby mógł powstać kompletny szkielet drewniany dachu. Poniżej omówiono najważniejsze z nich.
Murłata to belka drewniana, której zadaniem jest przenoszenie obciążenia z dachu na mur nośny. Powinna mieć kwadratowe pole przekroju i należy ją ułożyć bezpośrednio na murze budowli. Rozmiar przekroju zależy od wielkości i ciężaru dachu.
Płatwie mogą być stropowe, pośrednie lub kalenicowe. Przenoszą obciążenie z pokrycia dachowego na krokwie, czyli pochyłe belki mocowane przy użyciu jętek. Liczba krokwi jest uzależniona od rozmiarów dachu, jego spadzistości oraz przewidywanych obciążeń — w tym obciążeń śniegiem i wiatrem.
Do wzmacniania poszczególnych segmentów więźby dachowej używa się kleszczy — są one połączeniem dwóch równoległych części drewnianych, które spinają krokwie i zwiększają sztywność całej konstrukcji. Z kolei do usztywniania poziomych i pionowych elementów dachu służy zastrzał. Z konstrukcją wielozastrzałową spotykamy się w przypadku skomplikowanych więźb dachowych. Gdy belki pełniące funkcję zastrzałów zostają umieszczone w układzie symetrycznym, taki element określany jest mianem krzyżownicy.
W zależności od rozmiarów i wagi dachu, ściany domu mogą potrzebować dodatkowego wzmocnienia. Stosuje się wówczas wieniec, który musi opasać zewnętrzne ściany nośne konstrukcji po całym ich obwodzie. Element ten wykonywany jest z betonowej belki zbrojonej, aby móc efektywnie przenosić siły pomiędzy dachem a ścianami i zapobiegać ich rozsunięciu pod wpływem parcia więźby.
Czy samodzielny montaż wiązarów kratowych ma sens?
Samodzielne wykonanie wiązarów kratowych jest wyjątkowo czasochłonnym procesem, wymagającym dużej precyzji i doświadczenia. Należy bezwzględnie upilnować, aby wszystkie wiązary dachowe http://www.wiazary-kratowe.pl/kontakt/ posiadały takie same wymiary i kształt. W przeciwnym razie powierzchnia połaci dachowych wyjdzie nierówna, co utrudni układanie pokrycia i może prowadzić do nieszczelności.
Jeżeli zdecydujemy się nie zamawiać elementów prefabrykowanych, konieczne będzie przygotowanie odpowiedniego miejsca na placu budowy, w którym można składać wiązary kratowe. Należy zadbać przede wszystkim o suchość tego miejsca i równość podłoża. Optymalnym rozwiązaniem jest przykrycie betonowego podjazdu folią budowlaną, która ochroni drewno przed wilgocią z podłoża.
Następnie przystępujemy do przygotowania wiązara dachowego, który posłuży za wzorzec. Wszystkie kolejne egzemplarze będziemy porównywać właśnie z nim — muszą być z nim identyczne. Po przycięciu wszystkich elementów składowych łączymy je przy użyciu właściwych gwoździ i płytek perforowanych (kolczatek). Wybrane płytki nie mogą być zbyt duże, ale powinny obejmować jak największą płaszczyznę łączonych części wiązarów, zapewniając solidne i trwałe połączenie.
Po złożeniu pierwszej sztuki najlepiej ustawić ją bezpośrednio na dachu i sprawdzić wypoziomowanie oraz umiejscowienie osi kalenicy. Dopiero gdy mamy pewność, że wiązar wzorcowy został wykonany prawidłowo, możemy przejść do tworzenia kolejnych egzemplarzy. Pośpiech na tym etapie może skutkować poważnymi błędami konstrukcyjnymi trudnymi do naprawienia po zakończeniu montażu.
Jak powinno przebiegać ustawianie wiązarów dachowych?
Proces ustawiania wiązarów dachowych najlepiej zacząć od jednej ze ścian szczytowych. Pierwszy wiązar powinien spocząć równolegle względem danej ściany — opieramy go na ścianach do niej prostopadłych, a z obu stron podpieramy deskami, aby nie przewrócił się podczas mocowania. Prawidłowo ustawiony i wypoziomowany wiązar jest gotowy do trwałego zamocowania. Używamy metalowych kątowników i łączymy go z murłatą, dbając o solidne dokręcenie wszystkich łączników.
Postępujemy tak samo z kolejnymi wiązarami, przy czym należy pamiętać o właściwym ich usztywnieniu za pomocą tężników i stężeń połaciowych. W przeciwnym razie ryzykujemy zawaleniem się całej konstrukcji już w trakcie budowy, zanim zostanie ona usztywniona przez poszycie dachowe. Prawidłowo zmontowana więźba dachowa z wiązarów kratowych stanowi trwały i bezpieczny szkielet, który przez dziesięciolecia będzie przenosił obciążenia dachu na ściany nośne budynku.
